MLADEŽI

 

Mladeži, su dobroćudne pigmentne (obojene) promjene na koži, najčešće braon do crne boje. Najveći broj mladeža je veličine od par mm do 1 cm.

Većina mladeža su bezopasne promjene na koži, ali postoje i mladeži sa većom šansom za nastanak melanoma u njima i zbog toga je redovno  praćenje  istih veoma važan korak u ranom otkrivanju melanoma i ostalih karcinoma kože.

Mladeži predstavljaju nepravilno grupisanje i rast melanocitnih ćelija u koži. Melanocitne ćelije proizvode pigment melanin koji daje boju koži i prirodno nas štiti od prekomernog oštećenja kože od sunčevog UV zračenja. Ove ćelije u našoj koži treba da budu pravilno raspoređene (nikad dve zajedno) pokrivajući čitavu površinu kože ravnomijerno, sa izuzetkom dlanova i tabana.

Jedan broj mladeža uočavamo već na rođenju i te mladeže zovemo urođenim mladežima, svi ostali mladeži se smatraju stečenim. Najveći broj njih se pojavljuje tokom prvih 20 godina života, a ostali mladeži mogu nastati i kasnije.

Vremenom će najveći broj mladeža lagano posvijetleti i postati ispupčeniji. U nekim periodima mladeži potamne, npr. poslije sunčanja, kod tinejdžera i u trudnoći. Određeni mladeži će dobiti dlačice. Mali broj mladeža može spontano nestati tokom vrijemena. Jedan broj se tokom života neće promijeniti.

Postoji nekoliko tipova mladeža.

Tipični mladeži (obični ili regularni) su najčešće veličine do 6 mm u prečniku, jednobojni, od svijetlo braon do crne boje, simetričnog izgleda, jasnih ivica. Oni nastaju tokom prvih 20 godina života, svojom veličinom prate naš rast, ali ne mjenjaju bitnije svoj izgled i boju.

Tipičan mladež može biti u ravni kože, ispupčen (iznad ravni kože) ili viseći, može biti sa ili bez dlaka. Može biti tvrd na dodir ili mek.

On je tipičan bez obzira da li postoji od rođenja, da li se javio u ranoj mladosti, ili kasnije tokom života. Osnovna karakteristika njegove tipičnosti je da se ne mjenja!

 

Atipičan mladež  se od ostalih mladeža razlikuje po svojoj veličini, boji, izgledu i obliku. Atipičan mladež je veći od 6 mm u prečniku, višebojan, nepravilnog oblika (asimetričan) a ivice su mu isprekidane, izreckane ili nejasne. Ovo su osobine koje se mogu uočiti golim okom.

Kada atipični mladež ima histopatološke karakteristike koje su daleko bliže melanomu nego tipičnom mladežu, postavlja se dijagnoza Displastičnog mladeža.

SAM ( Sindrom atipičnih mladeža) imaju sve osobe koje imaju preko 100 mladeža od čega je najmanje 1 od njih atipični mladež (dysplastic nevus) – histopatološki potvrđen. Ove osobe imaju veći rizik za nastanak melanoma ali ne znači da će svaka od njih sigurno steći melanom tokom života.

 

Urodjeni mladeži su mladeži koji se uočavaju na rođenju ili u prvim danima nakon rođenja. Po veličini možemo ih podijeliti na male (do 1.5 cm prečnika), srednje (od 1,5 do 10 cm), velike (od 11 do 20 cm) i gigantske (veće od 20 cm prečnika).

Statistika kaže da se mali urođeni mladež javlja kod 1. od 100 novorođene dijece a da se gigantski mladež javlja kod 1. dijeteta od 500.000 novorođene dece. U odnosu na pol nešto se češće javljaju kod djevojčica nego kod dječaka (1.3-1).

Mogućnost da se u urođenom mladežu razvije melanom, raste sa njegovom veličinom, pa se zato za sve velike i gigantske mladeže savetuje preventivno uklanjanje.