PSORIJAZA (Psoriasis)

 

Psorijaza, (lat. рsoriasis) je hronična, trenutno neizlečiva, nezarazna, multifaktorijalna, inflamatorna bolest koje se karakteriše hiperproliferacijom keratinocita u epidermisu kože, i povjećanim umnožavanjem epidermalnih ćelija. Ovu kožnu bolest karakteriše pojava specifičnih mrlja ružičaste boje, prekrivenih bijelim ljuskicama, primarno lokalizovanih na na trupu, laktovima, koljenima i temenu. Promjene se mogu javiti i u vidu malih tačkica razasutih po koži ili u obliku crvenila kože najčešće lokalizovanog u pazušnoj jami, na ženskim polnim organima, preponama, penisu, šakama, stopalima i noktima. Bolest se skoro podjednako javlja kod osoba oba pola u bilo kom uzrastu, značajno češće kod mlađih osoba do 25. godine života.

Uzrok nastanka psorijaze nije poznat, mada postoje brojne prerpostavke o etiološkim faktorima njenog postanka i razvoja, među kojima su najzanačjniji: životna sredina, genetski i imunološki faktori.

Od psorijaze na globalnom nivou pati 2-3% populacije. ili 1% svih bolesnika sa kožnim bolestima. Kod oko 30% bolesnika sa psorijazom mogu se javiti i zapaljenjske promjene na noktima i zglobovima, i to prvo na distalnim zglobovima prstiju a potom i na lakatnom i koljenom zglobu, sa teškim artrotičnim i degenerativnim promjenama i luksacijom (iščašenjem) zgloba, pa se ovaj oblik psorijaze svrstava i u reumatične bolesti.

Prema kliničkoj slici, ili izgledu kožnih mrlja, razlikuje se veći broj oblika psorijaze, među kojima dominiraju: tačkasti oblik psorijaze (lat. psoriasis guttata), oblik veličine nokta (lat. psoriasis nummularis) oblik veličine plaka (lat. psoriasis discoides), veliki oblik psorijaze u vidu geografske karte (lat. psoriasis geographica), prestenasti oblik psorijaze (lat. psoriasis anularis and orbicularis), čije se prstenaste formacije međusobno spajaju i stvaraju fenomen brisanja i formiranja lučnih segmenata sličnih vijugama mozga (lat. psoriasis gyrata). U toku jače eksudacije kože mogu nastati i slojevito građene kraste poput ostriga (lat. psoriasis rupiosa seu ostriacae).

 

S_14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kako se leči psorijaza?

Terapijski pristup mora biti različit za svakog pacijenta u zavisnosti od oblika i rasprostranjenosti oboljenja.

UVA i UVB zračenja su vrlo uspješna u tretmanu psorijaze, sa ili bez dodatka supstanci koje intenzivnije vezuju UV zrake – psoraleni. U ovom tipu terapije je iskorišćeno povoljno dejstvo sunčevih zraka na osobe koje boluju od psorijaze. Morska voda sa mnoštvom minerala i sunčeva svetlost (UV zracenje) rezultiraju povlačenjem blagih oblika psorijaze. UVA i UVB zračenja imaju imunomodulatorno dejstvo na kožu, zbog cega se smanjuje količina T limfocita u koži. Sa navedenim dejstvom smanjuju se i psorijatični pečati nastali umnožavanjem ćelija kože i nakupljanje belih krvnih zrnaca i medijatora upale. Obzirom da se istovremeno snižava imunitet kože i od drugih štetnih faktora, obolelim pacijentima se savetuje dozirano izlaganje suncu, uvek sa zaštitnim faktorom 20 ili 30. Biološki tretman je novi vid terapije koji prevashodno deluje na T limfocite. Tretmani su izuzetno skupi i izbor su za pacijente koji imaju psorijazni artritis – upalu zglobova ili neku kontraindikaciju za do sada navedene tipove terapija.

Ne treba izgubiti iz vida da svako oštećenje kože može dovesti do stvaranja novih promjena.

Iako postoji široka paleta načina lečenja psorijaze, gotovo 40% pacijenata je nezadovoljno, najčešće zbog nemogućnosti trajnog izlečenja bolesti, kao i neprekidnog korišćenja terapije.

 

S_16S_15S_17